De gemeente Den Helder worstelt net als veel gemeenten in Nederland met het debat. Een veelgehoorde klacht is dat er te weinig debat is en dat als er al debat is, het over de verkeerde onderwerpen gaat. De raadsleden in Den Helder zaten niet te wachten op een nieuw beleidsvoorstel of meer regels rond het debatteren, maar wilden een aantal praktische tips zodat er meer debat kan ontstaan.
Waarom debat?
Een werkgroep van enthousiaste raadsleden van zowel oppositie- als coalitiepartijen en twee leden van de griffie gingen aan de slag. Dirk van Dorsselaer van het Nederlands Debat Instituut was als procesbegeleider betrokken bij de werkgroep. Vooraf was hem op het hart gedrukt dat het vooral geen filosofische bijeenkomst met een hoog zweverig gehalte mocht worden en dat er duidelijke voorstellen uit de werkgroep moesten rollen. Het was ook niet de bedoeling dat de debatdeskundige een lezing zou geven over hoe het allemaal moet, maar dat de raadsleden zelf met oplossingen zouden moeten komen. De eerste vraag die gesteld werd was: Willen de raadsleden eigenlijk wel debatteren en zo ja, wat willen de partijen dan bereiken met meer debat? De belangrijkste antwoorden: De raadsvergadering aantrekkelijker en duidelijker maken voor het publiek, het onderbouwen van de standpunten van de partijen, het verduidelijken van de keuzes die zijn gemaakt en waarom.
Tijdens een observatie van de raadsvergadering viel vooral op dat de raadsleden ook in de raadsvergadering vragen blijven stellen aan de Collegeleden. Hierdoor blijft het debat steken in een vraag- en antwoord spelletje met de wethouder. Als je vragen stelt krijg je antwoorden, pas als je standpunten inneemt en in de gelegenheid wordt gesteld te reageren op afwijkende standpunten ontstaat een debat.
Er is een aantal suggesties gedaan door de werkgroep die binnenkort door de raadsleden worden besproken:
1. Er is wat te kiezen voor de raadsleden; elk voorstel krijgt minimaal twee keuzemogelijkheden met daarbij de consequenties van die keuze.
2. Geen vragen meer aan portefeuillehouders in de raad; de fracties kunnen elkaar bevragen.
3. De voorzitters krijgen een grotere rol; zij gaan uitdrukkelijker verzoeken op elkaar te reageren, meer scherp stellen van onderwerpen en meer doorvragen.
4. De rol van de commissie wordt onder de loep genomen; er komt een duidelijk onderscheid tussen de informatiefase, meningsvormende fase en besluitvormende fase.
5. Maak de rollen en verwachtingen duidelijk: Wat verwacht de raad van het College en andersom? Wat verwacht de coalitie van de oppositie en andersom?
Debat over het debat
Binnenkort volgt in Den Helder dus een debat over het debat. Lukt het hen om de theorie in praktijk te brengen? Het debatinstituut kijkt over hun schouder mee.
