Waarom werkt die ene toespraak wel en waarom overtuigen sommige sprekers meer? Het eerlijke antwoord zou lang zijn. Een belangrijk onderdeel is: sprekers die overtuigen stemmen hun verhaal af op de doelgroep. En dat gaat bij veel andere sprekers vaak fout.
De befaamde Romeinse retoricus Quintilianus gaf al aan dat een betoog ‘ aptum’ moest zijn. Aptum staat voor passendheid. Hiermee doelde de schrijver van het grootste standaardwerk uit de klassieke retorica op het feit dat als je overtuigend wilt zijn de presentatie, stijl en inhoud afgestemd moeten zijn op de doelgroep. Gek genoeg blijken we dat in sommige situaties feilloos aan te voelen en uit te voeren. Denk maar aan de situatie waar je een baby op je arm hebt en wilt communiceren. Zelden zul je je in academische taal richting de nieuwgeborene richten. Het zal vaak in babytaal zijn, een vorm van Infant directed talk.
Blijkbaar maken we daar onbewust de keuze voor een totaal andere manier van communiceren. Dan is het toch raar te beseffen dat hele hordes managers, communicatieadviseurs en politici dagelijks hun betogen en communicatie niet goed aanpassen aan de doelgroep.
Je inleven in de doelgroep bestaat uit meer dan een ‘toffe opening’. Het gaat om het besef wie er in de zaal zit. Wie luistert er naar dit debat? En vooral wie wil ik bereiken? Deze vragen zijn belangrijk in de voorbereiding. Stel jezelf dus altijd de vraag voor een speech of debat: Wie wil ik bereiken?!
Ook in de politiek wordt het steeds belangrijker om te weten wie je doelgroep is. Een politicus die heel goed beseft wie hij wil bereiken is Geert Wilders. De PVV voorman richt zich in interviews en debatten altijd op de groep die hij wil bereiken: de kiezer of beter nog zijn electoraat. Ook politicus van het jaar 2008 Wouter Bos wordt vaak geroemd om zijn goede communicatieve eigenschappen. Bekijk hier een voorbeeld waar de vicepremier de jeugd aanspreekt.
